Nih Terjemah Kitab Sirrul Asrar – Syekh ‘Abdul Qadir Al-Jailani,Menyaksikan Yang Hak Melalui Suasana Kedamaian Yang Tiba Daripada Pelepasan Segala Keduniaan Dan Melalui Zauk :22

22: MENYAKSIKAN YANG HAK MELALUI SUASANA KEDAMAIAN YANG DATANG DARIPADA PELEPASAN SEGALA KEDUNIAAN DAN MELALUI ZAUK.

Nabi s.a.w bersabda, “Satu inspirasi Ilahi yang tetapkan seseorang daripada dunia ini dan kurniaan atas seseorang akan kenyataan atau cermin sifat-sifat Tuhan, menampakkan kepada seseorang keesaan Ilahi, lebih baik daripada pengalaman dunia dan akhirat”. Dan, “Orang yang tidak mengalami zauk (keghairahan) yang daripadanya mendapatkan kenyataan makrifat Ilahi dan yang hak ialah tidak hidup”.

Banyak ayat-ayat dan hadis-hadis serta perkhabaran daripada wali-wali menceritakan suasana ini.

“Dan apakah orang yang Allah luaskan dadanya kepada Islam, iaitu ia berjalan atas nur dari Tuhannya (sama dengan yang beku hatinya?). Maka kecelakaan (adalah) bagi mereka yang beku hatinya dari mengingat Allah. Mereka itu (adalah) dalam kesesatan yang nyata. Allah telah turunkan sebaik-baik perkataan, kitab yang sebahagiannya ibarat sebahagiannya, yang diulang-ulangkan, yang angker lantarannya kulit-kulit tubuh orang yang takut kepada Tuhannya. Kemudian jadi lemas kulit-kulit mereka dan hati-hati mereka kepada mengingat Allah. Yang demikian itu pimpiman Tuhan, yang Ia pimpin dengannya siapa yang Ia kehendaki, dan barangsiapa disesatkan oleh Allah maka tidaklah ada baginya sebarang pimpinan”. (Surah az-Zummar, ayat 22 & 23).

Junaid al-Baghdadi berkata, “Bila zauk (keghairahan) bertemu dengan kenyataan Ilahi di dalam diri seseorang, beliau itu berada di dalam keadaan samada kelazatan yang amat sangat atau keharuman yang mendalam”.

Ada dua jenis zauk: zauk lahiriah dan zauk rohaniah. Zauk lahiriah ialah hasil daripada ego diri. Ia tidak memberi kepuasan secara rohaniah. Ia dipengaruhi oleh pancaindera. Sering kali ianya kepura-puraan, berlaku semoga dilihat atau diketahui oleh orang lain. Zauk jenis ini tidak berharga sedikit pun kerana ianya disengajakan, dengan kehendak atau niat: orang yang mengalaminya masih mencicipi yang beliau boleh berbuat dan menentukan (tidak ada fana padanya). Tidak guna menganggap penting pengalaman yang demikian.

Zauk kerohanian, Bagaimanapun, keseluruhannya berbeza, suasana yang dihasilkan oleh pengaliran tenaga kerohanian yang melimpah ruah. Secara biasa, dampak luar – mirip puisi yang indah yang dibaca, atau Alquran dibaca dengan bunyi yang merdu, atau keghairahan yang dicetuskan oleh upacara zikir sufi – boleh menjadikan peningkatan kerohanian. Ini berlaku kerana pada saat itu penentangan lahiriah seseorang dihapuskan, kehendak dan kekuatan nalar untuk menentukan diatasi. Bila kekuatan tubuh dan fikiran sudah dilemahkan suasana zauk ialah semata-mata bersifat kerohanian. Meneruskan perjalanan dengan pengalaman yang demikian sangat besar gunanya bagi seseorang.

“Dan orang yang menjauhi berhala-hala daripada menyembahnya dan kembali kepada Allah ialah bagi mereka khabar yang menggirangkan. Oleh itu girangkanlah hamba-hamba-Ku. Yang mendengar perkataan kemudian berdasarkan yang sebaik-baiknya. Merekalah orang-orang yang dipimpin oleh Allah dan mereka itu ialah orang-orang yang memiliki fikiran”. (Surah az-Zumar, ayat 17 & 18).

Nyanyian merdu burung-burung, keluhan pencinta, ialah sebahagian daripada penyebab luar yang menggerakkan tenaga kerohanian. Dalam suasana tenaga kerohanian yang demikian syaitan dan ego dihentikan campur tangan; iblis bertindak di dalam alam kegelapan perbuatan-perbuatan yang muncul daripada ego diri dan dihentikan berbuat apa-apa di dalam alam kemurahan dan keampunan yang bercahaya. Dalam alam kemurahan dan keampunan Allah, syaitan menjadi cair laksana garam di dalam air, sama mirip ia hilang apabila dibaca:

“La haula wala quwwata illa billahil ‘aliyyil ‘azim” – Tiada daya dan upaya melainkan dengan Allah Yang Maha Tinggi, Maha Mulia.

Pengaruh-pengaruh yang merangsangkan zauk kerohanian diterangkan oleh hadis, “Ayat-ayat Quran, puisi yang berhikmah dan asing mengenai cinta dan bunyi serta bunyi kerinduan menyalakan wajah roh”.

Zauk sebenar ialah kekerabatan cahaya dengan cahaya jika roh insan bertemu dengan cahaya Ilahi. Allah berfirman:

“Yang suci untuk yang suci pula”. (Surah an-Nuur, ayat 26).

Jika zauk tiba dari rangsangan ego dan syaitan tiada cahaya di sana. Di sana hanya ada kegelapan tanpa cahaya, ragu-ragu, penafian dan kekeliruan. Kegelapan menjadi bapa kepada kegelapan. Dalam bahagian roh dan jiwa, ego tidak ada bahagian. Firman Tuhan:

“Yang tidak suci untuk yang tidak suci pula”. (Surah an-Nuur, ayat 26).

Penzahiran suasana zauk ada dua jenis: penzahiran zauk lahiriah yang bergantung kepada kehendak diri sendiri dan penzahiran zauk kerohanian yang di luar pilihan dan kehendak seseorang. Dalam kes pertama yang kasatmata ialah disengajakan. Jika seseorang menggeletar, bergoyang dan meraung walaupun bukan di bawah dampak kesakitan atau gangguan dalam tubuh, ia tidak dianggap sah. Apa yang sah ialah perubahan yang kasatmata pada keadaan lahiriah yang tidak disengajakan dan disebabkan oleh keadaan batin seseorang.

Penzahiran yang tidak disengajakan ialah jawaban tenaga kerohanian yang tidak sanggup dikawal oleh seseorang. Rohnya yang di dalam zauk mengatasi pancaindera. Ia ialah umpama keadaan meracau orang yang demam panas, agak mustahil mencegah orang yang demikian daripada terketar-ketar, bergoyang dan menjadi kaku di dalam meracau itu kerana beliau tidak ada kuasa terhadap penzahiran yang keluar atau berlaku kepadanya itu. Begitu juga jika tenaga kerohanian membesar sehingga mengalahkan kehendak, fikiran dan tubuh badan, zauk yang lahir daripada yang demikian ialah benar, jujur dan bersifat kerohanian. Keadaan zauk kerohanian yang demikian, yang di masuki oleh para sahabat dekat Allah di dalam melaksanakan pergerakan dan pusingan pada upacara mereka, ialah cara untuk mengakibatkan keghairahan dan dorongan pada hati mereka. Ini ialah makanan bagi mereka yang menyayangi Allah; ia memperlihatkan tenaga di dalam perjalanan mereka yang sukar dalam mencari yang hak. Nabi s.a.w bersabda, “Upacara keghairahan yang dilakukan oleh para pencinta Allah, tarian dan nyanyian mereka, merupakan kewajipan bagi sebahagian, dan bagi sebahagian yang lain ialah harus sementara bagi yang lain pula ialah bidaah. Ia ialah kewajipan bagi insan yang sempurna, harus bagi kekasih Allah dan bagi yang lalai ialah bidaah”. Dan, “Adalah sifat yang tidak sihat bagi orang yang tidak merasa kelazatan berada bersama kekasih Allah: puisi orang bakir yang mereka nyanyikan, ekspresi dominan bunga, warna dan keharuman bunga, burung dan nyanyiannya”.

Orang yang lalai, yang menganggapkan mencari zauk kerohanian sebagai bidaah, orang yang tidak sihat sifatnya yang tidak sanggup menikmati kelazatan yang indah, ialah sakit dan tidak ada penawar untuk penyakit ini. Mereka lebih rendah daripada burung dan haiwan, lebih rendah daripada keldai, kerana haiwan juga menikmati irama. Bila Nabi Daud a.s melagukan suaranya burung-burung terbang di sekelilingnya untuk menikmati kemerduan suaranya. Nabi Daud a.s berkata, “Orang yang tidak mengalami keghairahan tidak sanggup merasai agamanya”.

Terdapat sepuluh suasana zauk. Sebahagiannya ketara dan tanda-tandanya kelihatan kepada orang lain, mirip kesedaran rohani dan berzikir mengingati Allah dan membaca Alquran dengan senyap. Menangis, merasai penyesalan yang mendalam, takutkan azab Allah, kerinduan dan kesayuan, aib terhadap kelalaian diri; apabila seseorang menjadi pucat atau mukanya berseri-seri kerana keghairahan daripada suasana dalaman dan insiden di sekelilingnya, membara dengan kerinduan terhadap Allah – semua ini dan semua keanehan pada lahiriah dan rohaniah yang dihasilkan oleh perkara-perkara tersebut ialah gejala zauk atau keghairahan.